2023-2024 Akademik Yılı Sahadan Sesler Programımızın İlkini Düzenledik!
Sakarya Üniversitesi Sosyal Hizmet Bölümü'nden Prof. Dr. Yusuf Genç, Dr. Öğr. Üyesi İhsan Kutlu ve Arş. Gör. Cengizhan Aynacı program konuğumuz olarak sosyal ve psikolojik yönlerden depremi ele alan saha araştırmalarını bizlerle paylaştı.
Prof. Dr. Yusuf Genç, Türkiye'nin 6 Şubat depremi sonrası Malatya ve Kahramanmaraş illerinde gerçekleştirilen TÜBİTAK projesi hakkında konuşmasına giriş yaparak, saha çalışmasının detaylarına değindi. Genç, deprem ve benzeri doğal afetlerin insanların maddi ve manevi ihtiyaçlarından yoksun bıraktığını belirterek, kriz anlarında insanların alışılmadık tepkiler verebileceğini vurguladı. Bu nedenle afet mağdurlarının sürece uyum sağlama pratiklerini tespit etmek amacıyla saha çalışması yaptıklarını ifade etti. Bu çalışma kapsamında hem nitel hem de nicel araştırma tekniklerini uyguladıklarını ve çeşitli gruplarla görüşmeler gerçekleştirdiklerini açıkladı. Konuşmasında, deprem bilincine sahip, eğitim seviyesi yüksek, bilgili ve duygusal kontrol yeteneği gelişmiş bireylerin depremi daha az zararla atlattıklarına dikkat çekti. Genellikle manevi ve ailevi duyguların ön plana çıktığını belirtti ve topluma deprem bilincinin öğretilmesi gerekliliğini vurguladı.
Genç, deprem mağdurlarının yaşadığı şok, şaşkınlık, çaresizlik, korku ve çökkünlük gibi yoğun duygusal tepkileri ortaya koyduğunu ve insanların ümit ile ümitsizlik arasında gidip geldiklerini tespit ettiklerini paylaştı. Ayrıca, deprem mağdurlarının eve girememe ve evden kaçınma davranışlarının yoğun olduğunu belirtti. Saha çalışmasının sonuçlarına göre, deprem anında insanların birbirlerine daha fazla yardım etme eğiliminde olduklarına dikkat çekti. Genç, afet sonrasında güvenlik, kamu kurumu hizmetlerinin yetersizliği ve koordinasyon süreçlerindeki aksamalara değinerek, sosyologlar, psikologlar ve sosyal hizmet uzmanlarının devletle koordineli bir şekilde hareket etmeleri gerektiği konusunda önerilerde bulundu.
Ardından Arş. Gör. Cengizhan Aynacı, sahada araştırma yapmanın zorluklarına değindi ve duygusal paylaşımın önemini vurguladı. Araştırmalarında nitel soruları nicel sorularla desteklediklerini açıkladı. Deprem konusunda sosyal politikaların coğrafi şartlara uyumsuz olduğunu ve yardımların organizasyonundaki eksiklikleri belirtti. Kolluk kuvvetlerinin müdahil olmasının organizasyon açısından önemini vurguladı. Sosyal bilincin afet sürecinde çok önemli bir unsur olduğunu dayanışma ve yardımlaşmanın bu anlamda öne çıktığını vurguladı.
Dr. Öğr. Üyesi İhsan Kutlu ise depremzede ve depremzede olmayan bireylerin depreme bakış açılarını inceledikleri araştırmayı tanıttı. Depremzede bireylerin bilişsel güçlükler yaşadığını ve cevaplarının daha kısa ve basit olduğunu belirtti. Depremzede olmayan bireylerin daha kompleks cevaplar verdiğini ifade etti. Depremzede bireylerde ölüm, korku, kıyamet gibi temaların ön planda olduğunu, depremzede olmayan bireylerde ise daha dolaylı ifadelerin öne çıktığını açıkladı. Kutlu, depremzede ve depremzede olmayan bireyler arasında şaşkınlık, endişe, öfke, stres ve dehşet duygularında anlamlı farklılıklar olduğunu söyledi. Araştırmada kullanılan sosyal travma evrelerini sahadaki tezahürlerine değindi. Bu araştırmaların, deprem sonrası toplumun duygusal tepkilerini, ihtiyaçlarını ve başa çıkma yöntemlerini anlamamıza yardımcı olduğunu vurguladı. Ayrıca, afet durumlarında toplumsal koordinasyonun ve duygusal destek sağlamanın önemine değindi. Deprem bilincinin artırılması ve sosyal politikaların iyileştirilmesi gerekliliği de belirtti.
Program soru cevap faslından sonra bölüm başkanımız Prof. Dr. Mahmut Hakkı Akın'ın konuklarımıza hediyelerini takdim etmesiyle son buldu.